สารสกัดจากสมุนไพรผักกาดน้ำช่วยยับยั้งเอนไซม์ COX-2

From: Nudee ดวงทิพย์ เพ็ชรนิล

สารสกัดจากสมุนไพรผักกาดน้ำช่วยยับยั้งเอนไซม์ COX-2


ผักกาดน้ำ
สมุนไพร สารสกัดจากสมุนไพรผักกาดน้ำช่วยยับยั้งเอนไซม์ COX-2 ซึ่งช่วยต้านการอักเสบ

ผักกาดน้ำ มีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไปในแต่ละท้องถิ่นได้แก่ ทางเชียงใหม่เรียกว่า หญ้าเอ็นยืด หญ้าเอ็นอืด, หมอน้อย, จีนจะเรียกว่า เซียเต้เฉ้า, เชียจ่อยเช่า, ตะปุกชี้, ฮำผั่วเช่า หรือยั้วเช่า มีชื่อในภาษาอังกฤษว่า คอมมอน เพลนเทน Common Plantain มีชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า เพลนทาโก เอเชียติกา (Plantago asiatica L.) หรือ เพลนทาโก เมเจอร์ (Plantago major Linn )

ผักกาดน้ำ เป็นสมุนไพรพื้นบ้าน จัดเป็นพืชล้มลุกอายุยืนหลายปี มีลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ดังนี้

ต้น : ต้นผักกาดน้ำมีความสูงประมาณ 30 – 50 ซม. ลำต้นอยู่ใต้ดิน ลำต้นสั้นมีใบติดเวียนรอบต้นใกล้ดิน จึงทำให้มองดูเหมือนกับใบงอกขึ้นมาจากดิน
ใบ : ขอบใบผักกาดน้ำค่อนข้างเรียบ ใบเป็นรูปไข่กว้างขนาด 5-10×2-5 ซม.หรือรูปกลม โคนใบเรียวแหลม ปลายป้านแหลมหนา คล้ายใบผักคะน้า ก้านใบยาวเท่ากับแผ่นใบ มีเส้นใบวิ่งตามยาว 5 เส้น สีเขียวไม่เข้ม
ดอก: ผักกาดน้ำออกดอกเป็นช่อ ชูขึ้นมาจากกลางก่อ ช่อดอกเป็นแท่งยาว 10-20 ซม. ดอก มีขนาดเล็ก มีสีขาวอมเหลือง ไม่มีก้าน ออกเป็นช่อเล็กยาวติดตามก้านที่พุ่งจากดิน
ผล : ผลของผักกาดน้ำมีลักษณะรูปไข่ เมื่อแก่จะแตกตามขวาง ภายในผลจะมีเมล็ดมาก เมล็ด มีขนาดเล็ก มีสีน้ำตาลเข้มถึงสีดำ เมล็ดมีขนาดยาว 1-1.5 มม.พบเป็นวัชพืชทั่วไปตามทุ่งหญ้า
ในปัจจุบันมีการค้นคว้าวิจัยต่างๆ เพื่อค้นหาสารหรือยาที่ช่วยต้านการอักเสบ ซึ่งสารที่ว่านี้ต้องมีคุณสมบัติลดการทำงานของเอ็นไซม์ที่มีชื่อว่า Cyclo-oxygenase ( COX )

แต่เอนไซต์ COX ซื่งมีอยู่สองตัว ได้แก่ COX-1 และ COX-2 ซึ่งมีหน้าที่ ต่างกัน คือ

COX-1เป็นเอนไซม์ที่มีประโยชน์ต่อร่างกายในการทำงานของเซลต่างๆ
ส่วนCOX-2 เป็นเอนไซม์ที่จะทำงานเมื่อมีการอักเสบบริเวณต่างๆของร่างกาย
ดังนั้น ยาต้านการอักเสบที่ดีตามทฤษฎีแล้ว จึงควรเป็นยาออกฤทธิ์ที่เอนไซม์ COX-2 เพียงตัวเดียว ซึ่งเรียกการออกฤทธิ์ของยาแบบเจาะจงมากนี้ว่า Selective Cox-2 inhibitor

สมุนไพรผักกาดน้ำ(Plantago major Linn.) เป็นสมุนไพรพื้นบ้านอีกชนิดหนึ่งที่สามารถสกัดแยกกรดเออโซลิก (Ursolic acid) ซึ่งเป็นสารต้านการอักเสบ และให้ผลยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ cyclooxygenase COX-2 isoenzyme เมื่อทดลองในหลอดทดลอง มีค่า IC50 130mM ในขณะที่ IC50 สำหรับ COX-1 isoenzyme เท่ากับ 210 mM ค่าคงทนเฉพาะเจาะจง (selectivity) ต่อ COX-2 เท่ากับ 0.6 ใกล้เคียงกับ NS-398 ซึ่งเป็นสารสังเคราะห์ ความเฉพาะเจาะจงต่อการยับยั้ง COX-2 isoenzyme จะเพิ่มขึ้นเมื่อเวลาในการบ่ม (incubate) นานขึ้น ในขณะที่ผลการยับยั้ง COX-1 isoenzyme ไม่ขึ้นกับเวลาในการบ่มยาต้านการอักเสบที่มีฤทธิ์ไม่เฉพาะเจาะจงมีผลข้างเคียงที่สำคัญคือ ทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร สารที่มีความเฉพาะเจาะจงต่อการยับยั้ง COX-2 isoenzyme จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดผลข้างเคียงดังกล่าวต่ำกว่า

บทความสมุนไพรที่เกี่ยวข้อง:

สารสกัดจากสมุนไพรกระเทียมช่วยขับปัสสาวะ ทำการทดลองในสุนัขโดยฉีดแฟรคชั่นที่มีความบริสุทธิ์สูงของสมุนไพรกระเทียม สกัดเข้าทางหลอดเลือดดำในขนาด 6 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักตัว มีผลขับปัสสาวะโซเดียมและคลอไรด์โดยไม่มีผลขับโปแตสเซียม…

ข้อความนี้ถูกเขียนใน สุขภาพและความสุขสมบูรณ์ คั่นหน้า ลิงก์ถาวร

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s